Pen Academic Publishing
Journals • Publish with us • Publishing partnership • About Us • Türkçe
Review article | Open Access
International Journal of Innovative Approaches in Social Sciences 2025, Vol 9(3) 122-138

Türkiye Yüzyılı Maarif Programı’nda Erdem ve Ahlak Eğitimi: Küresel Örnekler ve Türkiye

Seval Bircan Yılmaz Yıldız
Cite this article
Article Type
Review article
Publication Date
September 30, 2025
Pages
122-138
DOI
10.29329/ijiasos.2025.1353.2

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’nin Yüzyılı Maarif Programı kapsamında erdem, ahlak ve karakter eğitiminin bütüncül bir şekilde ele alınmasını, ulusal ve uluslararası eğitim uygulamaları bağlamında değerlendirmektedir. Aristoteles ve Kant gibi klasik filozofların erdem ve ahlak anlayışlarından hareketle, çağdaş pedagojik yaklaşımlar ışığında programın öğrenci gelişimini sadece akademik başarıyla sınırlamayıp, etik değerler ve toplumsal sorumluluk ekseninde şekillendirmeye çalıştığı vurgulanmaktadır. Finlandiya’daki sosyal-duygusal öğrenme programları ve ABD’de uygulanan Character Counts! gibi karakter eğitimi modelleri üzerinden yapılan vaka analizleri, bu tür programların etkili pedagojik stratejilerle desteklendiğinde hem bireysel hem toplumsal gelişime önemli katkılar sağladığını ortaya koymaktadır. Türkiye’de ise merkeziyetçi eğitim sistemi, öğretmenlerin pedagojik donanım eksikliği ve ölçme-değerlendirme yetersizlikleri gibi yapısal zorlukların bulunduğu belirtilmekte, ancak yerel kültürel çeşitliliklere duyarlı, kapsayıcı yaklaşımların geliştirilmesinin önemli olduğu savunulmaktadır. Ayrıca, proje tabanlı öğrenme, sosyal-duygusal beceri kazandırma ve çok kültürlü eğitim gibi pedagojik uygulamaların benimsenmesi, programın başarısını artırabilecek temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Öğretmenlerin sürekli mesleki gelişimi ve nitelikli değerlendirme yöntemlerinin yaygınlaştırılması ise sürdürülebilirlik açısından kritik görülmektedir. Sonuç olarak, Türkiye’nin Yüzyılı Maarif Programı, uluslararası deneyimlerden alınan dersler ve pedagojik yeniliklerle desteklendiğinde, erdemli ve ahlaklı nesiller yetiştirerek demokratik ve barışçıl bir toplum inşasında önemli bir rol oynayacaktır.

Keywords: Erdem Ahlak Karakter Gelişimi Maarif Modeli
Cite this article
Yılmaz Yıldız, S. B. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Programı’nda Erdem ve Ahlak Eğitimi: Küresel Örnekler ve Türkiye. International Journal of Innovative Approaches in Social Sciences, 9(3), 122-138. https://doi.org/10.29329/ijiasos.2025.1353.2

  • Al-Farabi. (1990). Alfarabi: The political writings (C. E. Butterworth, Trans.). Cornell University Press. [Google Scholar]
  • Aristoteles. (2004). Retorik. Mehmet H. Doğan (Çev.). İstanbul: Yapı Kredi. [Google Scholar]
  • Banks, J. A. (2008). An introduction to multicultural education (4th ed.). Pearson. [Google Scholar]
  • Battistich, V. A. (2008). Character education, prevention, and positive youth development. Journal of Research in Character Education, 6(2), 1-11. [Google Scholar]
  • Black, P., & Wiliam, D. (1998). Assessment and classroom learning. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 5(1), 7–74. https://doi.org/10.1080/0969595980050102 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). Greenwood Press. [Google Scholar]
  • Britannica. (2023). Ethics. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/ethics-philosophy [Google Scholar]
  • Cave, P. (2007). Primary school in Japan: Self, individuality and learning in elementary education. Routledge. [Google Scholar]
  • Darling-Hammond, L. (2017). Teacher education around the world: What can we learn from international practice? European Journal of Teacher Education, 40(3), 291–309. https://doi.org/10.1080/02619768.2017.1315399 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Darwall, S. (1998). Philosophical ethics. Westview Press. [Google Scholar]
  • Durkheim, E. (2013). The rules of sociological method (W. D. Halls, Trans.). Free Press. (Original work published 1895) [Google Scholar]
  • Epiktetos. (2005). Söylevler (Y. Kurtkaya, Çev.). Şule Yayınları. [Google Scholar]
  • Farabi. (1990). El-Medinetü’l-Fazıla (N. Çağatay, Çev.). MEB Yayınları. [Google Scholar]
  • Freire, P. (1970). Ezilenlerin pedagojisi. Ayrıntı Yayınları. [Google Scholar]
  • Harber, C., & Sakade, N. (2009). Schooling for violence and peace: How education can promote peace and prevent war. Routledge. [Google Scholar]
  • Hume, D. (2004). İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme (S. Budak, Çev.). Say Yayınları. (Orijinal eser 1739’da yayımlanmıştır) [Google Scholar]
  • İbn Sina. (2005). Kitabü’n-Nefs (E. Aydın, Çev.). Litera Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Kagan, S. (1998). Normative ethics. Westview Press. [Google Scholar]
  • Kant, I. (2004). Ahlak metafiziğinin temellendirilmesi (İ. Kutluk, Çev.). Say Yayınları. (Orijinal eser 1785’te yayımlanmıştır) [Google Scholar]
  • Konfüçyüs. (2013). Analectler (Lun Yu) (M. Karlıdağ, Çev.). Say Yayınları. [Google Scholar]
  • Levinas, E. (2006). Totalite et Infini: Bir Başka Etiğe Doğru (A. Ergül, Çev.). Metis Yayınları. (Orijinal eser 1961’de yayımlanmıştır) [Google Scholar]
  • Lickona, T. (1991). Educating for character: How our schools can teach respect and responsibility. Bantam. [Google Scholar]
  • MacIntyre, A. (2004). The Unconscious: A conceptual analysis, New York and London: Routledge. [Google Scholar]
  • MacIntyre, A. (2007). After virtue: A study in moral theory (3rd ed.). University of Notre Dame Press. [Google Scholar]
  • Mill, J. S. (2010). Faydacılık (Ş. Belli, Çev.). Say Yayınları. (Orijinal eser 1861’de yayımlanmıştır) [Google Scholar]
  • Narvaez, D. (2008). Moral complexity: The fatal attraction of truthiness and the importance of mature moral functioning. Perspectives on Psychological Science, 5(2), 163–181. https://doi: 10.1177/1745691610362351 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Nietzsche, F. (2011). Ahlakın Soykütüğü Üzerine (A. Tümertekin, Çev.). İthaki Yayınları. (Orijinal eser 1887’de yayımlanmıştır) [Google Scholar]
  • Nucci, L., & Narvaez, D. (Eds.). (2008). Handbook of moral and character education. Routledge. [Google Scholar]
  • OECD. (2019). OECD future of education and skills 2030: OECD learning compass 2030. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education/2030-project/ [Google Scholar]
  • Platon. (2007). Devlet (S. Eyüboğlu, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. [Google Scholar]
  • Platon. (2014). Sokrates’in savunması (A. A. Ergin, Çev.). Say Yayınları. [Google Scholar]
  • Sahlberg, P. (2011). Finnish lessons: What can the world learn from educational change in Finland? Teachers College Press. [Google Scholar]
  • Scheler, M. (2005). Formalism in ethics and non-formal ethics of values (M. S. Frings & R. L. Funk, Trans.). Northwestern University Press. [Google Scholar]
  • Shafer-Landau, R. (2010). Moral philosophy: A reader (4th ed.). Oxford University Press. [Google Scholar]
  • Sharma, A. (2013). Hinduism and human rights: A conceptual approach. Oxford University Press. [Google Scholar]
  • Stanford Encyclopedia of Philosophy. (n.d.). Moral theory. https://plato.stanford.edu/entries/moral-theory/ [Google Scholar]
  • Singer, P. (Ed.). (2011). A companion to ethics. Wiley-Blackwell. [Google Scholar]
  • Stiggins, R. (2005). From formative assessment to assessment FOR learning: A path to success in standards-based schools. Phi Delta Kappan, 87(4), 324–328. https://doi.org/10.1177/003172170508700414 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Turiel, E. (1983). The development of social knowledge: Morality and convention. Cambridge University Press. [Google Scholar]
  • Yao, X. (2000). An introduction to Confucianism. Cambridge University Press. [Google Scholar]