Pen Academic Publishing
Journals • Publish with us • Publishing partnership • About Us • Türkçe
Research article | Open Access
International Journal of Innovative Approaches in Social Sciences 2025, Vol 9(1) 22-40

Türk Dili ve Edebiyatı 9. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Tema Ölçme ve Değerlendirme Maddelerinin Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne Yönelik İncelenmesi

Mesout Kalin-Sali
Cite this article
Article Type
Research article
Publication Date
March 31, 2025
Pages
22-40
DOI
10.29329/ijiasos.2025.1293.2

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türk Dili ve Edebiyatı 9. Sınıf Ders Kitabı’ndaki ölçme ve değerlendirme bölümünde bulunan maddelerin Bloom Taksonomisi’nin bilişsel alanlarına yönelik durumunu ortaya koymaktır. Bu nedenle belirlenen veri kaynağı, Bloom Taksonomisi temel alınarak oluşturulan bir “Analiz Kartı” ve “Kontrol Listesi” aracılığıyla betimsel içerik analizine tabi tutulmuş olup elde edilen bulgular tablolar halinde frekans ve yüzdelik değerleri verilerek sunulmuştur. Tablolardaki veriler analiz kartına göre oluşturulmuş kontrol listeleridir ve burada yer alan bulgular, detaylı bir şekilde Bloom Taksonomisi açısından yorumlanarak ifade edilmiştir. Sonuç olarak maddelerin ünite bazında Alt Düzey Bilişsel Alanlara / Üst Düzey Bilişsel Alanlara ait dağılımları; %30 / %70 (1. Ünite), %40 / %60 (2. Ünite), %21,05 / %78,95 (3. Ünite), %20 / %80 (4. Ünite) şeklinde olup ünitelerin genel toplamına göre ise %72,88 (Üst Düzey Bilişsel Alanlar) ve %27,12 (Alt Düzey Bilişsel Alanlar) olarak belirlenmiştir. Ancak “hatırlama” (f=5), “anlama” (f=11), “uygulama” (f=0) “analiz etme” (f=17) “değerlendirme” (f=20) ve “yaratma” (f=6) şeklindeki bilişsel alanların arasında asimetrik bir dağılım olduğu da tespitler arasında yer almaktadır.

Keywords: Ana Dili Bloom Taksonomisi Ders Kitabı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretimi.
Cite this article
Kalin-Sali, M. (2025). Türk Dili ve Edebiyatı 9. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Tema Ölçme ve Değerlendirme Maddelerinin Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne Yönelik İncelenmesi. International Journal of Innovative Approaches in Social Sciences, 9(1), 22-40. https://doi.org/10.29329/ijiasos.2025.1293.2

  • Akinboboye, J. T. ve Ayanwale, M. A. (2021). Bloom taxonomy usage and psychometric analysis of classroom teacher made test. African Multidisciplinary Journal of Development, 10(1), 10-21. [Google Scholar]
  • Akıncı, A. T. (2020). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Akdeniz Üniversitesi, Antalya. [Google Scholar]
  • Assaly, I. R., ve Smadi, O. M. (2015). Using Bloom's Taxonomy to evaluate the cognitive levels of master class textbook's questions. English Language Teaching, 8(5), 100-110. [Google Scholar]
  • Bloom, B. S. (1956). Taxonomy of educational objectives-handbook 1 cognitive domain. London: Longman. [Google Scholar]
  • Brumfit, C. J. ve R. Carter, (1986). Literature and language teaching. Oxford: Oxford University Press. [Google Scholar]
  • Bulut, M. ve Orhan, S. (2012). Türkçe-edebiyat ders kitaplarının dil ve kültür aktarımındaki rolü ve önemi üzerine bir inceleme. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(8), 297-311. [Google Scholar]
  • Çeçen, M.A. (2011). Türkçe öğretmenlerinin seviye belirleme sınavı ve türkçe sorularına ilişkin görüşleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 201-211. [Google Scholar]
  • Cemiloğlu, M. (2001). İlköğretim okullarında Türkçe öğretimi. Ankara: Alfa Yayınları. [Google Scholar]
  • Demir, C. ve Yapıcı, M. (2007). Ana dili olarak Türkçenin öğretimi ve sorunları. Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 177-192. [Google Scholar]
  • Demirel, Ö. ve Kıroğlu, K. (2005). Konu alanı ders kitabı incelemesi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Erdam, C. (2017). Türk dili ve edebiyatı öğretimi uygulamaları üzerine bazı tespitler. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 50(1), 99-126. [Google Scholar]
  • Eroğlu, S. (2019). 6. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metin altı okuma-anlama soru ve etkinliklerinin güncellenmiş Bloom Taksonomisi’ne göre değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir. [Google Scholar]
  • Erol, K. ve Demir, F. (2017). Ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı öğretiminde karşılaşılan başlıca sorunlar. International Journal of Languages' Education and Teaching, 5(2), 197-212. [Google Scholar]
  • Eskimen, A. D. (2016). Edebiyat (9-12) ders kitapları üzerine karşılaştırmalı bir araştırma: Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(27/3), 38-61. [Google Scholar]
  • Fredericks, A. D. (2005). The complete idiot’s guide to success as a teacher. New York: Penguin Group. [Google Scholar]
  • Igbaria, A. (2013). A Content analysis of the WH-questions in the EFL textbook of Horizons. International Educational Studies, 6(7), 200-224. [Google Scholar]
  • Karasar, N. (1998). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. [Google Scholar]
  • Keklik, S. (2013). Öğretim ilkeleri açısından 2011 Türk edebiyatı dersi öğretim programının incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 6, 667-687. [Google Scholar]
  • Kılıç, A. ve Seven, S. (2002). Konu alanı ders kitabı incelemesi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Korkmaz, Z. (1992). Gramer terimleri sözlüğü. Ankara: TDK. [Google Scholar]
  • Krathwohl, D. R. (2002). A revision of Bloom’s taxonomy: An overview. Theory into Practice, 41(4), 212-219. [Google Scholar]
  • Krippendorff, K. (2018). Content analysis: an introduction to its methodology. Thousand Oaks, London, New Delhi: Sage Publications Inc. [Google Scholar]
  • Kuş, Y. (2020). Yenilenmiş Bloom taksonomisine göre Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarının ünite ölçme ve değerlendirme sorularının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van Üniversitesi, Van. [Google Scholar]
  • Laila, I. ve Fitriyah, I. (2022). An Analysis of reading comprehension questions in english textbook based on Revised Bloom’s Taxonomy. Journal of English Teaching, 8(1), 71-83. [Google Scholar]
  • Lin, Y. (2011). Fostering creativity through education-a conceptual framework of creative pedagogy. Creative Education, 2(3), 149-155. [Google Scholar]
  • Metin, M., Çümen, E., Aydın, Ö., Kıtır, S. ve Bayraktar Çoşkun, Ş. (2024). Türk dili ve edebiyatı 9. sınıf ders kitabı. Ankara: MEB Devlet Kitapları. [Google Scholar]
  • Millî Eğitim Bakanlığı (2018). Ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı dersleri (9, 10, 11 ve 12. Sınıflar) öğretim programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı. [Google Scholar]
  • Nazlia, O., Syahidah, S. H., Rasilah, H., Haslina, A., Masura, R., Noor, F.A.Z. ve Rozli, Z. (2012). Automated analysis of exam questions according to bloom’s taxonomy. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 59, 297-303. [Google Scholar]
  • Pratiwi, N. (2014). Higher order thinking skills in reading exercises (An analysis of reading exercises in Pathway to English textbook for the eleventh grade of senior high school students). Undergraduate Thesis, Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah, Jakarta. http://repository.uinjkt.ac.id/dspace/handle/123456789/25375. [Google Scholar]
  • Qasrawi, R. ve BeniAndelrahman, A. (2020). The higher and lower-order thinking skills (HOTS and LOTS) in Unlock English textbooks (1st and 2nd editions) based on Bloom’s Taxonomy: An analysis study. International Online Journal of Education and Teaching (IOJET), 7(3). 744-758. [Google Scholar]
  • Razmjoo, S., ve Kazempourfard, E. (2012). On the representation of Bloom’s Revised Taxonomy in Interchange Coursebooks. The Journal of Teaching Language Skills (JTLS), 4(1), 171-204. [Google Scholar]
  • Rea-Dickens, P. ve Germaine, K. (1992). Evaluation. Oxford: Oxford University Press. [Google Scholar]
  • Romadhony, A. ve Abdurohman, R. (2022). Primary and high school question classification based on bloom's taxonomy. International Conference on Information and Communication Technology (ICoICT), 10, 234-239. [Google Scholar]
  • Rustiyani, R., Sofyan, D. ve Syafryadin, S. (2021). Levels of cognitive domain of tasks in english textbooks for senior high school: a revised bloom’s taxonomy analyses. English Education: Jurnal Tadris Bahasa Inggris, 14(2), 280-293. [Google Scholar]
  • Sanz, M. ve Fernandez, C. (1997). Principios metodológicos de los enfoques comunicativos. Madrid: Fundación Antonio Nebrija. [Google Scholar]
  • Shaheen, R. (2010). Creativity and education. Creative Education, 1(3), 166-169. [Google Scholar]
  • Sönmez, V. ve Alacapınar, F. (2019). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Stiggins, R. J. (2001). Student-involved classroom assessment. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall. [Google Scholar]
  • Tarakcıoğlu, A. Ö. (2016). Edebiyat ve dil öğretimi. E. Yücel, H. Yılmaz ve M. S. Öztürk (Ed.), Yabancı Dil Öğretimine Genel Bir Bakış (174-184). Konya: Çizgi Kitabevi. [Google Scholar]
  • Tarcan, A. (2004). Yabancı Dil Öğretim Teknikleri. İstanbul; Nobel Yayın Dağıtım. [Google Scholar]
  • Tayyeh, M. N., Dehham, S. H. ve Muhammed, H. A. (2021). An analysis of reading comprehension questions in english textbook "english for ıraq" according to revised bloom's taxonomy. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 12(7), 2868-2874. [Google Scholar]
  • Tompkins, G. E., Bright, R. M., Pollard, M. J. ve Winsor, P. J. T. (2002). Language arts: content and teaching strategies. Toronto, ONT: Pearson. [Google Scholar]
  • Wahyuni, S. (2011). Qualitative research method: Theory and practice. Salemba Empat. [Google Scholar]
  • Yanpar, T. (2005). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Ankara: Anı Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Yıldırım, F. ve Karakoç Öztürk, B. (2009). Türkçe dersi öğretim programının ölçme değerlendirme öğesi hakkında öğretmen görüşleri. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(37), 92-108. [Google Scholar]
  • Yıldırım, S. ve Özcan, S. (2022). 9. sınıf Türk dili ve edebiyatı ders kitabında yer alan metin altı soruların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre analizi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 11(31), 189-205. [Google Scholar]