Journals • Publish with us • Publishing Partnership • About Us • English
Araştırma Makalesi | Açık Erişim
Uluslararası Sosyal Bilimlerde Yenilikçi Yaklaşımlar Dergisi 2026, Cilt 10(1) 1-17

Türkiye’de Gazetecilikle İlişkili SGK Meslek Kodlarında Kayıtlı İstihdam: Ocak 2012–Ocak 2026 Dönemine İlişkin Betimsel Bir Analiz

Onur Bayram • Engin Çağlak
Bu makaleye atıf yap
Makale Türü
Araştırma Makalesi
Yayın Tarihi
October 15, 2026
Sayfa Sayısı
1-17
DOI
10.29329/ijiasos.2026.1425.7

Öz

Bu çalışma, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarında gazetecilikle ilişkili meslek kodları altında bildirilen çalışanların Ocak 2012–Ocak 2026 dönemindeki sayısal görünümünü incelemektedir. Araştırma, Türkiye’deki gazetecilerin kesin sayısını belirlemeyi değil; yayın kuruluşu, iş kolu, iş yeri faaliyet alanı ve basın kartı göstergelerinden farklı olarak, toplulaştırılmış idari kayıtlardaki meslek kodu temelli görünümü; yıllar, cinsiyet ve iller bakımından betimlemeyi amaçlamaktadır. Meslek adları SGK tarafından iletilen veri setinde yer aldığı biçimiyle yazılmıştır. Meslek adları ve görev içerikleri bakımından; haber toplama, saha haberciliği ve doğrudan gazetecilik faaliyetiyle en güçlü bağı kurduğu değerlendirilen; Foto Muhabiri, Gazete Muhabiri, Muhabir, Gazeteci ve Televizyon Muhabir kodları yıl, cinsiyet ve il düzeyinde ana analiz grubunu oluşturmuştur. Sadece Türkiye geneli veri bulunan; diğer 2642 kodları, gazeteciliğe temas eden fakat doğrudan saha gazeteciliğiyle özdeşleştirilemeyecek farklı düzeylerde ilişkili meslekleri, Foto Muhabiri dışındaki 3431 kodları ise; fotoğrafçılık ve görsel üretim mesleklerini kapsamaktadır. Bu ayrım SGK tarafından oluşturulmuş yeni bir meslek sınıflandırması değildir. 2012-2026 yılları arasında beş ana kodda toplam çalışan sayısı; 9.146’dan 8.018’e gerilerken, kadın çalışan sayısı; 2.706’dan 3.206’ya, kadınların payı ise; %29,6’dan %40,0’a yükselmiştir. Muhabir meslek kodu 2026 yılında beş kod toplamının %74,9’unu oluşturmuş; seçilmiş beş ana kodda ilk üç ilin toplam payı %38,4’ten %45,2’ye çıkmıştır. Diğer 2642 kodlarındaki toplam istihdam sayısı; 5.655’ten 9.866’ya, kadınların payı; %39,1’den %48,6’ya yükselmiştir. Foto Muhabiri dışındaki 3431 görsel üretim kodlarında toplam istihdam sayısı; 7.595’ten 7.902’ye sınırlı biçimde artmış, kadınların payı ise; %41,3’ten %31,1’e gerilemiştir. Meslek kodu tarihçesi, işyeri faaliyet alanı ve fiili görev bilgisinin bulunmaması, gözlenen değişimlerin nedenlerine ilişkin çıkarımları sınırlandırmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Gazetecilik SGK Meslek kodları Kayıtlı istihdam Muhabirlik Foto-muhabir Medya sektörü Cinsiyet
Bu makaleye atıf yap
Bayram, O. & Çağlak, E. (2026). Türkiye’de Gazetecilikle İlişkili SGK Meslek Kodlarında Kayıtlı İstihdam: Ocak 2012–Ocak 2026 Dönemine İlişkin Betimsel Bir Analiz. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Yenilikçi Yaklaşımlar Dergisi, 10(1), 1-17. https://doi.org/10.29329/ijiasos.2026.1425.7

  • Carlson, M., & Lewis, S. C. (Eds.). (2015). Boundaries of journalism: Professionalism, practices and participation. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315727684 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. (2023, 10 Nisan). Basın Kartı Yönetmeliği. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/duyurular/detay/basin-karti-yonetmeligi-10-04-2023 [Google Scholar]
  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2026, Ocak). İşkolları e-bülteni: Ocak 2026. https://ekutuphane.csgb.gov.tr/Media/3ochs3te/i%C5%9Fkollar%C4%B1-istatistikleri-ocak-2026-e-b%C3%BClteni.pdf [Google Scholar]
  • Çetinkaya, A. (2017). Basın işletmelerinde çevrimiçi gazetecilik ile istihdam ve işgücü becerilerinin dönüşümü. Erciyes İletişim Dergisi, 5(1), 380–398. https://doi.org/10.17680/erciyesakademia.291906 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Deuze, M., & Witschge, T. (2018). Beyond journalism: Theorizing the transformation of journalism. Journalism, 19(2), 165–181. https://doi.org/10.1177/1464884916688550 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Djerf-Pierre, M. (2007). The gender of journalism: The structure and logic of the field in the twentieth century. Nordicom Review, 28(Jubilee Issue), 81–104. [Google Scholar]
  • Engin, N., & Tunca, M. Z. (2023). Basında dijital dönüşüm süreci açısından Basın İlan Kurumu’nun rolüne ilişkin nitel bir araştırma. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 54–74. https://doi.org/10.55580/oguzhan.1302759 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Ergin, E., & Coşkun, İ. (2026). 2025–2026 basın özgürlüğü raporu. Türkiye Gazeteciler Sendikası. https://tgs.org.tr/wp-content/uploads/2026/05/2025-2026-Basin-Ozgurlugu-Raporu.pdf [Google Scholar]
  • Erkan Şahin, D. (2026). Sosyal güvenlik sistemimizde meslek kodunun rolü, önemi ve uygulama sorunları. TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, 47, 173–196. https://doi.org/10.64985/tybakademi.1883528 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Göçer, F., & Karademir, S. (2025). Yerel medyada kadın gazetecilerin çalışma süreçlerine yönelik bir inceleme: Trabzon ve Giresun örneği. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 11(24), 227–244. https://doi.org/10.31765/karen.1710331 [Google Scholar] [Crossref] 
  • International Labour Office. (2012). International standard classification of occupations: ISCO-08 (Vol. 1, Structure, group definitions and correspondence tables). International Labour Organization. https://webapps.ilo.org/ilostat-files/ISCO/newdocs-08-2021/ISCO-08/ISCO-08%20EN%20Vol%201.pdf [Google Scholar]
  • Kaderoğlu Bulut, Ç. (2025). Gazetecilerin mesleki memnuniyeti 2024 araştırması: Sonuç raporu. Gazeteciler Cemiyeti Basın Evi. https://supporttomediafreedom.com/wp-content/uploads/2025/04/2025-MMA.pdf [Google Scholar]
  • Köseoğlu, A. (2023). Yerel medyada kadın gazeteci olmak: Ağrı, Erzincan, Erzurum, Hakkâri ve Van illeri özelinde bir araştırma. Communicata, 25, 15–21. https://doi.org/10.5152/communicata.2023.23028 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Sarışın, M. (2020). Medya sektöründe çalışan kadınların konumu ve yaşadıkları zorluklar: Ordu yerel medyasında çalışan kadınlar ve ulusal gazete künyelerinin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 4(1), 16–29. https://doi.org/10.35333/mukatcad.2020.213 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Sosyal Güvenlik Kurumu. (2026). Gazetecilik ve görsel üretim alanıyla ilişkili meslek kodlarında kayıtlı çalışan sayıları, Ocak 2012–Ocak 2026 [Yayımlanmamış toplulaştırılmış idari veri seti]. [Google Scholar]
  • Törenli, N., & Kıyan, Z. (2019). Gazetecilik becerileri üzerine bir alan araştırması: Türkiye örneği. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 57, 195–223. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2019-0041 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Tunca, L., & Çağlar, N. (2022). Yerel gazetelerde dijital dönüşüm: Antalya yerel gazeteleri üzerinden bir inceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(34), 603–618. https://doi.org/10.21076/vizyoner.949834 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Türkiye Gazeteciler Sendikası. (2023, Ocak). Türkiye’de gazetecilik: Algı ve profil araştırması. https://tgs.org.tr/wp-content/uploads/2023/07/Turkiyede-gazetecilik-algi-ve-profil-arastirmasi-TGS.pdf [Google Scholar]
  • Türkiye İstatistik Kurumu. (2024, 25 Temmuz). Süreli yayın istatistikleri, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sureli-Yayin-Istatistikleri-2023-53810 [Google Scholar]
  • Türkiye İstatistik Kurumu. (2025, 4 Temmuz). Süreli yayın istatistikleri, 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sureli-Yayin-Istatistikleri-2024-57928 [Google Scholar]
  • Uzunoğlu, S. (2018). Gazeteci emeğinin dönüşümü ve güvencesizleşme: Türkiyeli dijital haber odalarının serbest muhabirleri üzerine bir çalışma. Moment Dergi, 5(2), 195–218. https://doi.org/10.17572/mj2018.2.195218 [Google Scholar] [Crossref]